به گزارش اقتصادسرآمد، دکتر آتوسا مومنی، رییس مرکز مطالعات منطقه‌ای پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس یونسکو در آسیای غربی و مرکزی، به دعوت «سازمان مردم‌نهاد توسعه و عمران روستایی بهده»، سفری استراتژیک را به این خطه از استان هرمزگان رقم زد.خانم دکتر مومنی در جریان این بازدید و در نشست‌های تخصصی با نخبگان بومی، در هشت محور کلیدی به تبیین ظرفیت‌های این منطقه پرداخت:

یک؛ پاسداری از میراث ناملموس هم‌راستا با استانداردهای جهانی
رئیس مرکز میراث ناملموس یونسکو، بازدید از بهده را فراتر از یک دیدار تشریفاتی و به مثابه یک بررسی میدانی در چارچوب «کنوانسیون ۲۰۰۳ یونسکو» دانست. 
وی تأکید کرد که بهده با تکیه بر تشکل‌های مردم‌نهاد خود، به‌خوبی توانسته است میان هویت تاریخی و ضرورت‌های توسعه پایدار، پیوندی ارگانیک و علمی برقرار کند.

دو؛ «چارو»؛ دانش بومی سفالگری در قامت میراث زنده بشری
این باستان شناس و چهره بین المللی حوزه میراث ناملموس یونسکو در آسیای غربی و مرکزی با اشاره به آیین «چارو»، آن را دانشی منحصربه‌فرد در حوزه سفالگری بومی توصیف کرد که فراتر از یک صنعت دستی، به‌عنوان «میراث زنده بشری» قابل ارزیابی است.
 وی بر ضرورت صیانت از دانش، فن و مهارت‌های سنتی سفالگری در این منطقه تأکید کرد تا این گنجینه کهن از خطر فراموشی مصون بماند. 
مومنی با تأکید بر ضرورت صیانت از فن و مهارت‌های سنتی این حرفه، خاطرنشان کرد: «با توجه به پنجمین سال برگزاری جشنواره آیینی چارو و دومین سال قرارگیری این رویداد در تقویم رسمی رویدادهای کشور، برای حضور در این جشنواره (در مهرماه ۱۴۰۵) و یا کنفرانس ملی میراث، هویت و توسعه گردشگری روستایی (در آذرماه)، مجددا از این منطقه بازدید نماید.

سه؛ تجلی هنرهای نمایشی در طنین موسیقی آیینی
رییس مرکز مطالعات منطقه‌ای پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس یونسکو در آسیای غربی و مرکزی، هنرهای نمایشی را بخش جدایی‌ناپذیر میراث ناملموس بهده دانست که با اجرای هنرمندانه محمدسعید شمسی به نمایش گذاشته شد. 
طنین موسیقی اصیل «هنبونه»( نی انبان)، گواهی بر زنده بودن ریشه‌های هنری در این خطه بود که مورد تحسین ویژه ایشان قرار گرفت.

چهار؛ دانش و کردارهای مرتبط با طبیعت؛ از گیاهان دارویی تا طب سنتی
در این سفر، دانش بومی اهالی در تعامل با محیط‌زیست مورد توجه قرار گرفت. دکتر مومنی خاطرنشان کرد: «حضور میراث‌بانانِ زنده‌ای نظیر بی‌بی فرخنده که گنجینه‌ای از طب سنتی و شناخت گیاهان دارویی هستند، نشان‌دهنده استمرار دانش نیاکانی در بهده است.» این موضوع از شاخص‌های اصلی در طبقه‌بندی‌های جهانی یونسکو محسوب می‌شود.

پنج؛ مهندسی بومی آب و پیوند با پروژه «خیرآب»
توجه به «مجموعه هشت برکه» و مهندسی بومی مدیریت آب در روستای تاریخی بهده، از دیگر بخش‌های مهم این رویداد بود. بازدید خانم دکتر مومنی از بهده در غرب هرمزگان که در حاشیه سفر به جزیره تمدنی قشم و شرکت در «رویداد خیرآب» روستای گربدان این جزیره قشم( پروژه پایلوت باززنده سازی برکه های باران) پیوند خورد تا نشان دهد چگونه دانش بومی می‌تواند در قالب پروژه‌های مدرن، به حل بحران‌های محیط‌زیستی امروز کمک کند.
شش؛ نقش زنان و تجلیل از گنجینه‌های زنده بشری
رئیس مرکز مطالعات منطقه‌ای یونسکو در آسیای غربی و مرکزی بر نقش محوری زنان بهده به عنوان حافظان اصلی سنت‌ها تأکید کرد؛ بانوانی که با مهارت‌های دستان خود و انتقال شفاهی دانش، ستون‌های اصلی حفظ هویت روستا هستند، در برنامه‌های آتی به عنوان «گنجینه‌های زنده بشری» جایگاهی ویژه در مسیر ثبت‌های ملی و بین‌المللی خواهند داشت.

هفت؛ گاهشمار ۳۶۵ روزه؛ نقشه راه رویدادهای فرهنگی
دکتر مومنی در بازدید از نمایشگاه تخصصی عکس و رونمایی از «گاهشمار ۳۶۵ روزه بهده-مهرگان»، این اقدام را ستود و افزود: «این گاهشمار که با نگاهی علمی تدوین شده، نشان‌دهنده پویایی روستا در تمام فصول سال و آمادگی کامل این منطقه برای میزبانی از رویدادهای ملی و بین‌المللی است.»

هشت؛ تحسین نظریه‌پردازی بومی؛ از "زون گردشگری" تا "رهیافت دیلآو"
در بخشی دیگری از این نشست، دو اثر تألیفی دکتر عبدالحمید دلشاد شامل نظریه زون گردشگری روستایی مهرگان؛ الگوی جایگزین روستاهای هدف گردشگری و نظریه بومی دیلآو به رئیس مرکز مطالعات پاسداری از میراث ناملموس فرهنگی یونسکو در آسیای غربی و مرکزی اهدا شد. دکتر مومنی با تحسین این نقشه راه علمی، تبیین نسبت میان حافظه مکان و بازسازی هویت اجتماعی در جوامع روستایی را گامی بلند درحوزه هویت‌بخشی، نهادسازی و معیشت پایدار برشمرد و این سطح از نظریه‌پردازی در یک سازمان مردم‌نهاد محلی را کم‌نظیر توصیف کرد.
پایان‌بخش این سفر پربار، بازدید از آثار ثبت ملی بهده و حضور در مراسم «خیرآب» جزیره قشم با حضور رئیس هیات مدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد قشم و مدیران اجرایی این شهرستان بود که فرصتی ارزشمند برای تبادل تجربه‌های موفق توسعه محلی میان فعالان مدنی شهرستان پارسیان در غرب استان هرمزگان و فعالان جامعه محلی جزیره قشم را فراهم آورد.