وضعیت جغرافیایی و سابقه تاریخی خلیج فارس
دکتر همایون الهی
7- موقعیت جغرافیایی خلیج فارس
۱- بخش شمالی و شمال شرقی خلیج فارس را تماماً سواحل ایران پوشانده است. طول مرزهای ایران در خلیج فارس از دهانه اروندرود تا بندر عباس ۱۲۵۹ کیلومتر است.
۲- در منتهی الیه شمالی خلیج فارس کشور عراق قرار دارد. اروندرود بخشی از حد فاصل (مرز) بین عراق و ایران را تشکیل میدهد که به خلیج فارس میریزد. ساحل عراق در خلیج فارس حدود چند کیلومتر است که در فاصله خور عبدالله (مرز مشترک عراق با کویت) و جزیره آبادان قرار دارد. بندر عراقی فاو (الفاو- FAO) در این ناحیه قرار دارد. با احتساب طول آبراه خور عبدالله، عراق حداکثر ۸۰ کیلومتر (حدود ۵۰ میل) در خلیج فارس دارای ساحل میباشد.
3- بعد از عراق، کشور کویت است که ۶۰ کیلومتر (حدود ۳۷ میل) از ساحل خلیج فارس را به خود اختصاص داده است.
4- در حد فاصل کشور کویت و عربستان منطقه بیطرفی به طول ۷۲ کیلومتر (۴۵ میل) وجود دارد که از ۱۷ خرداد ماه ۱۳۴۴ (هفتم ژوئن سال ۱۹۶۵) طبق قراردادی بین دو کشور تقسیم شده است و هر کشور سهم خود را در اختیار دارد.
5- بعد از آن حدود ۴۰۰ کیلومتر (۲۵۰ میل) از سواحل خلیج فارس جزو قلمرو عربستان است که در گذشته الحسا (Al Hasa) خوانده میشد و ساحل غربی خلیج سالوا (Salwa) بخشی از آن است.
۶- ساحل شرقی خلیج سالوا را کشور قطر تشکیل میدهد این کشور به طول ۱۴۴ کیلومتر به طرف شمال کشیده شده است. طول سواحل قطر ۵۶۳ کیلومتر میباشد. دهانه خلیج سالوا حدود ۶۳ کیلومتر (۳۹) میل است که جزایر بحرین تقریباً در وسط این دهانه گسترده است.
7- بعد از قطر، امارات متحده عربی متشکل از هفت شیخ نشین قرار دارد. این شیخ نشینها عبارتند از: ابوظبی Abu-Dhabi))، دوبی (Dubai)، شارجه (Sharjeh)، عجمان (Ajman)، امالقوين (يا امالكوين Umal Qiwain)، رأسالخيمه (Ras Al Khaimah) و فجیره (Fujairah) که در شبه جزیره مسندم (Musandam) قرار دارند. این شبه جزیره، که پیشرفتگی خاک در آب است، به رأس المسندم منتهی میشود که در حقیقت حد فاصل آن و سواحل ایران را تنگه هرمز مینامند.
به غیر از فجیره که در بخش شرقی شبه جزیره مسندم و در آبهای عمان قرار دارد بقیه شیخ نشینهای ذکر شده در غرب شبه جزیره مسندم و در آبهای خلیج فارس قرار دارند که حدود ۸۰۰ کیلومتر از ساحل را به خود اختصاص دادهاند.در رأس شبه جزیره مسندم ناحیهای به نام خصب (Khasab) وجود دارد که هرچند ارتباط خاکی با کشور عمان ندارد ولی بخشی از آن کشور محسوب میشود. تنگه هرمز که حدفاصل رأس المسندم و سواحل ایران است حدود 69/46 کیلومتر طول دارد.برخی از محققین تنگه هرمز را بخشی از خلیج فارس و گروهی دیگر آن را بخشی از دریای عمان میدانند؛ با این حال تعدادی دیگر تنگه هرمز را حد فاصل (مرز) بین دریای عمان و خلیج فارس میشناسند.
7- موقعیت جغرافیایی خلیج فارس
۱- بخش شمالی و شمال شرقی خلیج فارس را تماماً سواحل ایران پوشانده است. طول مرزهای ایران در خلیج فارس از دهانه اروندرود تا بندر عباس ۱۲۵۹ کیلومتر است.
۲- در منتهی الیه شمالی خلیج فارس کشور عراق قرار دارد. اروندرود بخشی از حد فاصل (مرز) بین عراق و ایران را تشکیل میدهد که به خلیج فارس میریزد. ساحل عراق در خلیج فارس حدود چند کیلومتر است که در فاصله خور عبدالله (مرز مشترک عراق با کویت) و جزیره آبادان قرار دارد. بندر عراقی فاو (الفاو- FAO) در این ناحیه قرار دارد. با احتساب طول آبراه خور عبدالله، عراق حداکثر ۸۰ کیلومتر (حدود ۵۰ میل) در خلیج فارس دارای ساحل میباشد.
3- بعد از عراق، کشور کویت است که ۶۰ کیلومتر (حدود ۳۷ میل) از ساحل خلیج فارس را به خود اختصاص داده است.
4- در حد فاصل کشور کویت و عربستان منطقه بیطرفی به طول ۷۲ کیلومتر (۴۵ میل) وجود دارد که از ۱۷ خرداد ماه ۱۳۴۴ (هفتم ژوئن سال ۱۹۶۵) طبق قراردادی بین دو کشور تقسیم شده است و هر کشور سهم خود را در اختیار دارد.
5- بعد از آن حدود ۴۰۰ کیلومتر (۲۵۰ میل) از سواحل خلیج فارس جزو قلمرو عربستان است که در گذشته الحسا (Al Hasa) خوانده میشد و ساحل غربی خلیج سالوا (Salwa) بخشی از آن است.
۶- ساحل شرقی خلیج سالوا را کشور قطر تشکیل میدهد این کشور به طول ۱۴۴ کیلومتر به طرف شمال کشیده شده است. طول سواحل قطر ۵۶۳ کیلومتر میباشد. دهانه خلیج سالوا حدود ۶۳ کیلومتر (۳۹) میل است که جزایر بحرین تقریباً در وسط این دهانه گسترده است.
7- بعد از قطر، امارات متحده عربی متشکل از هفت شیخ نشین قرار دارد. این شیخ نشینها عبارتند از: ابوظبی Abu-Dhabi))، دوبی (Dubai)، شارجه (Sharjeh)، عجمان (Ajman)، امالقوين (يا امالكوين Umal Qiwain)، رأسالخيمه (Ras Al Khaimah) و فجیره (Fujairah) که در شبه جزیره مسندم (Musandam) قرار دارند. این شبه جزیره، که پیشرفتگی خاک در آب است، به رأس المسندم منتهی میشود که در حقیقت حد فاصل آن و سواحل ایران را تنگه هرمز مینامند.
به غیر از فجیره که در بخش شرقی شبه جزیره مسندم و در آبهای عمان قرار دارد بقیه شیخ نشینهای ذکر شده در غرب شبه جزیره مسندم و در آبهای خلیج فارس قرار دارند که حدود ۸۰۰ کیلومتر از ساحل را به خود اختصاص دادهاند.در رأس شبه جزیره مسندم ناحیهای به نام خصب (Khasab) وجود دارد که هرچند ارتباط خاکی با کشور عمان ندارد ولی بخشی از آن کشور محسوب میشود. تنگه هرمز که حدفاصل رأس المسندم و سواحل ایران است حدود 69/46 کیلومتر طول دارد.برخی از محققین تنگه هرمز را بخشی از خلیج فارس و گروهی دیگر آن را بخشی از دریای عمان میدانند؛ با این حال تعدادی دیگر تنگه هرمز را حد فاصل (مرز) بین دریای عمان و خلیج فارس میشناسند.
ارسال دیدگاه
عناوین این صفحه
اخبار روز
-
اقتصاد سرآمد؛ متولی تهیه پیش نویس نقشه راه توسعه فرهنگ دریایی کشور شد
-
گزارش تصویری از پنجمین نشست کارگروه فرهنگ دریاپایه
-
گامی مهم برای تسهیل تجارت و کاهش زمان تردد کالا در منطقه آزاد سرخس
-
اولویت مناطق آزاد، جذب سرمایهگذاری داخلی و خارجی باشد
-
«حسین فروزان» به عنوان دبیر شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی منصوب شد
-
ثبتجهانی الموت آغاز مسئولیتی بزرگتر برای صیانت، بهرهبرداری و روایت هوشمندانه از میراث ملی است
-
بازدید فرماندار شهرستان بوشهر از پروژه راه ساحلی بوشهر–گناوه
-
پیگیری اجرای الزامات مناسبسازی و دسترسپذیری فرودگاههای کشور برای افراد دارای معلولیت
-
عرضه بلیت پروازهای اربعین به صورت مرحلهای انجام میشود
-
بررسی چشمانداز توسعه همکاریهای ایران و ترکمنستان در جلسه روسای کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی دو کشور
-
پیگیری توسعه همکاریهای حملونقل، انرژی و زیرساختها میان ایران و ترکمنستان
-
«عمان»برنده خاموش تنشهای هرمز
-
اعتراض قشموندان به محدودیت تردد خودروهای مدل پایین
-
باید بهرهبرداری از میادین نفت و گاز را افزایش دهیم
-
«فرارِ مالیاتی» از کیفرِ مؤدیان تا درمانِ نظام مالیاتی
-
آنکارا به دنبال صلح در ایران است!
-
واکاوی الگوی اقتصاد جنگی ایران در مواجهه با تهدیدات معاصر
-
دعوت به هماندیشی برای تقویت تابآوری حملونقل و لجستیک کشور
-
اختصاص 5 میلیارد تومان جهت ساماندهی موزه خلیج فارس در بندر عباس
-
بندر صیادی کیاشهر با 200 میلیارد تومان اعتبار احیا می شود



