گروه بین‌الملل- رضا رضایی- ظهور مجدد مسیر ترانزیتی «کریدور میانی» که از چین آغاز و از طریق قزاقستان و دریای خزر به آذربایجان و گرجستان و سپس به اروپا امتداد می‌یابد، به یک جایگزین مهم بین‌قاره‌ای تبدیل شده است که وابستگی به مسیرهای شمالی را، به‌ویژه پس از فوریه ۲۰۲۲، کاهش می‌دهد.
به گزارش «اقتصاد سرآمد»، این مسیر که عمدتاً توسط قزاقستان و آذربایجان -دوکشور مهم در منطقه که دارای زیرساخت‌های حیاتی زمینی و دریایی هستند- در حال توسعه است، حمایت گسترده‌ای از سوی مؤسسات مالی بین‌المللی، از جمله بانک توسعه‌آسیا، بانک بازسازی و توسعه‌اروپا و بانک جهانی را به خود جلب کرده است. بنابراین، «کریدور میانی» چیزی بیش از یک جایگزین برای ترانزیت بار است؛ این مسیر فرصتی مهم برای تغییرشکل چشم‌انداز ژئوپلیتیکی و اقتصادی منطقه اوراسیا ارائه می‌دهد. 

رشد شرکت‌های لجستیکی قزاق
در واقع، کریدور میانی برای شرکت‌های اروپایی و آسیایی اجازه می‌دهد تا بین اروپا و آسیا سریع‌تر یا با ریسک بسیار کمتری نسبت به کریدورهای شمالی، جنوبی یا دریایی فعلی جابه‌جا شوند. طبق داده‌های موجود، انتظار می‌رود رشد اخیر حجم کانتینر از طریق کریدور میانی که ناشی از تغییرات جهانی در سیاست‌های تجاری و افزایش خطرات ژئوپلیتیکی است، به ۵.۲میلیون تن برسد. البته تا سال‌۲۰۲۷ ظرفیت این کریدور می‌تواند به ۱۰میلیون تن در سال افزایش یابد.
این رشد، پتانسیل ترانزیتی آذربایجان و قزاقستان را تقویت کرده و شرایطی را برای سرمایه‌گذاری‌های جدید در زیرساخت‌ها ایجاد می‌کند. مشارکت بخش خصوصی در توسعه این کریدور بسیار مهم بوده است. تلاش‌های مداوم برای تقویت زنجیره‌های تأمین منطقه‌ای، بهبود لجستیک و تقویت تجارت بین‌منطقه‌ای، چندین بازیگر محلی را به‌عنوان پیشگامان آن معرفی کرده است.
برای نمونه، گروه Kusto و شرکت تابعه آن Kusto Logistics، به رهبری تاجر برجسته قزاق، یرکین تاتیشف، به‌عنوان بازیگران اصلی ارائه‌دهنده راه‌حل‌های لجستیکی نه‌تنها در قزاقستان، بلکه در ازبکستان و منطقه وسیع‌تر نیز ظهور کرده‌اند. در سال‌۲۰۲۴، گروه کوستو از راه‌اندازی پروژه کسب‌وکار لجستیک خود و توسعه یک اکوسیستم لجستیک یکپارچه خبر داد. در راستای اجرای این راهبرد، شرکت کوستو لجستیک برای ارائه خدمات حمل‌ونقل چندوجهی از طریق راه‌آهن و جاده تأسیس شد و در خرید ناوگان خود به شکل سکوهای مناسب سرمایه‌گذاری کرد.
طی سال‌های‌۲۰۲۵ تا ۲۰۲۷، این شرکت ساخت یک ترمینال لجستیکی در منطقه آلماتی را رهبری کرد. این پروژه شامل توسعه یک قطب لجستیکی پیشرفته شامل یک پایانه کانتینری برای دریافت، جابه‌جایی و ذخیره‌سازی محموله، یک مرکز اتصال متقابل و دومنطقه انبار ذخیره‌سازی موقت با خدمات گمرکی یکپارچه است. علاوه بر این، این شرکت یک انبار مدرن ۱۵هزار مترمربعی برای پشتیبانی از گسترش خدمات لجستیک شخص ثالث خواهد
 ساخت.

اقدامات راهبردی تاشکند
طبق گزارش‌ها، قزاقستان در حال حاضر بیش از ۳۵۰۰کیلومتر زیرساخت راه‌آهن راهبردی دارد که چین را به بنادر دریای خزر متصل می‌کند. این بهره‌وری همچنین با بهبودهای کلیدی زیرساختی مانند ارتقای بخش راه‌آهن دوستیک-موینتی، توسعه مرکز لجستیک خورگوس در مرز قزاقستان-چین و اجرای فناوری‌های گمرکی دیجیتال امکان‌پذیر شده است. تلاش‌های گسترده قزاقستان همچنین شامل توسعه بنادر آکتائو و کوریک و ایجاد یک مرکز کانتینری جدید با حمایت اتحادیه اروپا بوده که ۱۰.۴میلیون یورو برای نوسازی اختصاص داده است.
اشتیاق قزاقستان برای تعمیق مشارکت با سایر کشورهای امتداد کریدور میانی و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های مرتبط، انتخابی منطقی به نظر می‌رسد، زیرا «آستانه» این کریدور را به‌عنوان پایه‌ای برای توسعه صنعتی و ادغام پایدار در زنجیره‌های تأمین جهانی می‌بیند. پویایی‌های مثبت فزاینده اخیر در مشارکت‌های دوجانبه و چندجانبه بین قزاقستان و بازیگران غربی، راه را برای سرمایه‌گذاری‌های مستقیم خارجی بیشتر هموار می‌کند. قزاقستان همچنان به افزایش جذابیت خود برای جریان‌های سرمایه‌گذاری جهانی ادامه می‌دهد.
در مورد اتحادیه اروپا، حجم تجارت با «آستانه» از ژانویه تا اکتبر ۲۰۲۵ به ۴۱.۲میلیارد دلار رسید که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۲۳درصد افزایش یافته است. چنین روندهای مثبتی قزاقستان را قادر ساخته تا خود را به‌عنوان یک شریک پایدار در توسعه اقتصادی، لجستیک و امنیت معرفی و از این طریق نفوذ خود را در آسیای‌مرکزی تثبیت کند.
علاوه بر این، مقامات قزاقستان در تلاش برای دوبرابر کردن حجم بار حمل‌شده از طریق کریدور میانی، برنامه‌هایی را برای توسعه زیرساخت‌های پیشرفته اضافی، از جمله راه‌آهن داربازا-مختارال، جاده شالکار-بینو بین قیزیل‌اوردا و آکتائو و یک پروژه راه‌آهن کنارگذر جدید برای ایستگاه آلماتی اعلام کرده‌اند. مورد اخیر برای کاهش زمان سفر حمل‌ونقل و کاهش تا ۴۰درصد از ترافیک باری در ایستگاه آلماتی، طراحی شده است. این برنامه‌ها همچنین شامل خرید لکوموتیوها و ناوگان مدرن اضافی برای جذب سرمایه‌گذاری خصوصی بیشتر در این بخش مهم راهبردی، به‌عنوان بخشی از هدف بلندمدت برای افزایش ظرفیت ترانزیت کالا از طریق خاک قزاقستان تا سال‌۲۰۳۰ به ۱۰میلیون تن است. 

مدل قزاقستان در حمل‌ونقل و لجستیک
حمل‌ونقل و لجستیک در حال حاضر جزو سریع‌ترین بخش‌های در حال رشد اقتصاد قزاقستان هستند. در طول 10ماه اول سال، حجم خدمات حمل‌ونقل ۲۰.۷درصد و سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ثابت ۱۸.۴درصد افزایش یافت. همچنین حجم حمل‌ونقل ریلی به ۳۸۰.۳میلیون تن رسید، ترافیک مسافران هوایی به ۱۳.۱میلیون نفر افزایش یافت و تمام فرودگاه‌ها و خطوط هوایی قزاقستان به سیستم حمل‌ونقل الکترونیکی مطابق با IATA منتقل شده‌اند که امکان عملیات حمل بار کاملاً بدون کاغذ را فراهم می‌کند.
پروژه‌های زیرساختی بزرگی برای پشتیبانی از این رشد در حال انجام است. از جمله آن‌ها می‌توان به خط‌آهن داربازا-ماختارال که قرار است در سال‌۲۰۲۶ تکمیل شود، ارتقای بخش ریلی آلتینکول-ژتیگن، نوسازی ایست‌های بازرسی مرزی و سرمایه‌گذاری‌های کلان در زیرساخت‌های بندری دریای خزر در آکتائو و کوریک اشاره کرد. پس از تکمیل، انتظار می‌رود این پروژه‌ها ظرفیت ترکیبی بنادر دریای خزر قزاقستان را به ۳۰میلیون تن در سال افزایش دهند.
قاسم-جومارت توکایف، رئیس‌جمهور قزاقستان، هدف راهبردی خود را تبدیل کشور به قطب اصلی حمل‌ونقل آسیای‌مرکزی قرار داده است. این رویکرد، توسعه زیرساخت‌ها را با همکاری‌های صنعتی، ایجاد شغل و کاهش موانع اداری برای سرمایه‌گذاران ترکیب می‌کند. در واقع، راهبرد «کریدور میانی» قزاقستان، مدلی جامع از چگونگی تبدیل جغرافیا، با پشتیبانی زیرساخت‌های مدرن و راه‌حل‌های دیجیتال، به یک مزیت رقابتی پایدار است که نقش این کشور را به‌عنوان پلی بین اروپا و آسیا تقویت می‌کند.