گروه حمل و نقل- با گسترده‌تر شدن دامنه فعالیت قطارهای گردشگری و تورهای ریلی، معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و مدیرکل برنامه‌ریزی و نظارت بر خدمات مسافری شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران چند روز پیش جلسه‌ای داشتند. ولی تیموری معاون گردشگری در آن جلسه از راه‌آهن درخواست کرد: «از کارگزاران حرفه‌ای و متخصص گردشگری از جمله راهنما و دفاتر خدمات مسافرتی دارای مجوز رسمی از سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استفاده کند و در اجرای تورهای راه‌آهن با این سازمان هماهنگی و تعامل داشته باشد.» مدیرکل برنامه‌ریزی و نظارت بر خدمات مسافری شرکت راه‌آهن هم در گفت‌وگویی که با ایسنا داشت، با رد فعالیت‌های انحصاری راه‌آهن در گردشگری ریلی از ایده‌هایی سخن گفت که ابعاد بین‌المللی دارد.
به گزار اقتصادسرامد به نقل از ایسنا، علی کاظمی‌منش درباره آنچه در چهار سال فعالیت قطارهای گردشگری رخ داده توضیح داد که وظیفه اصلی راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران، حمل و نقل بار و جابه‌جایی مسافر است که در چهار سال گذشته رویکرد گردشگری نیز داشته و برنامه‌ریزی و برقراری قطارهای گردشگری را نیز اجرا کرده است. در این قطارها هدف از سفر، رسیدن به مقصد نیست، بلکه دیدن تاریخچه و جاذبه‌های راه‌آهن از جمله ابنیه و تجهیزات ایستگاه‌ها و نیز بناهای تاریخی و طبیعت بکر حاشیه آن است. در حقیقت این بار مقصد گردشگری راه آهن است. در همین راستا برنامه‌های زیادی در چهار سال گذشته اجرا شده که بخشی از آن به قطارهای گردشگری داخلی و بخشی دیگر به قطارهای گردشگری خارجی اختصاص داشت.
وی افزود: در این سال‌ها هماهنگی‌هایی لازم، معمول و راه برای سفر قطارهای خارجی به ایران باز شد. تا کنون ۲۸ قطار حامل گردشگران خارجی به ایران سفر کرده‌اند و بیست‌ونهمین قطار گردشگری نیز مهرماه امسال به کشور وارد می‌شود. مسافران این قطارها ملیت‌های مختلفی دارند و از مبدأ اروپا راهی ایران می‌شوند و در مدت پنج یا هفت روز به تماشای آثار تاریخی و گردشگری ایران می‌پردازند و معمولاً هم در همان قطار اقامت دارند. مدیرکل برنامه‌ریزی و نظارت بر خدمات مسافری شرکت راه‌آهن گفت: تا دو سال پیش قطارهای گردشگری خارجی از مرز ترکیه (رازی) به ایران وارد می‌شدند اما پس از ناآرامی‌های کشور ترکیه، مسیر قطارها تغییر و ورود آن‌ها از مرز ترکمنستان اتفاق افتاد.
کاظمی‌منش، وجود برخی ناهماهنگی‌ها در ترکمنستان و مرز این کشور برای ورود قطارهای خارجی به ایران را تأیید کرد و افزود: در مرز ایران و ترکیه، ورود مسافر و قطار به‌راحتی انجام می‌شد، از طرفی سال‌ها است در این مرز قطارها در تردد و همه واحدها توجیه بوده‌اند اما در مرز ترکمنستان چون سابقه‌ی این کار کم بود، مشکلاتی در ابتدای کار به‌وجود آمد که مسافران و گردشگران خارجی را ناراضی کرد.
وی اضافه کرد: با چنین پیشینه‌ای عبور قطارهای گردشگری از مرز ترکمنستان سخت است، البته این مشکل از ناحیه ایران نیست و این سخت‌گیری‌ها در مرز ترکمنستان اتفاق می‌افتد، آن‌ها نسبت به ورود و خروج واگن‌ها سخت‌گیری‌های گاه بی‌موردی دارند و رفتار حرفه‌ای با گردشگر ندارند.
کاظمی‌منش سپس از تفاهم با ترکیه برای استفاده‌ی دوباره از مرز «رازی» برای از سرگیری تردد قطارهای گردشگری خبر داد و گفت: راه آهن ترکیه اعلام کرده برای عبور قطارهای گردشگری آماده است.
او درباره برنامه قطارهای گردشگری داخلی نیز توضیح داد: یکسری از قطارها دارای مسیر ثابت است، مثل «تهران شیرگاه» و «تهران- سوادکوه» که هر هفته سیر دارند اما برخی قطارها به مناسبتی خاص برنامه‌ریزی و اجرا می‌شوند؛ مثل قطار گردشگری «جشنواره آش زنجان»، «پویانمایی همدان»، «بزرگداشت عطار» و «خیام».
وی افزود: این برنامه‌ها از سوی شرکت راه‌آهن، طراحی و اجرای آن به مجری که شرکت گردشگری دارای مجوز است، واگذار می‌شود. علاوه‌بر این شرکت‌های گردشگری می‌توانند به راه‌آهن طرح ارائه دهند که پس از تأیید، برنامه‌ی آن‌ها با قطار گردشگری قابل اجرا خواهد بود.
مدیرکل برنامه‌ریزی و نظارت بر خدمات مسافری شرکت راه‌آهن، استاندارد و آماده نبودن زیرساخت در قطارهایی که با عنوان گردشگری در حال استفاده هستند را تأیید کرد و در این‌باره توضیح داد: تا کنون هر تور گردشگری ریلی که در راه‌آهن انجام شده با استفاده از قطارهای متعلق به شرکت‌های حمل و نقل ریلی و یا راه آهن بوده که معمولاً هم از قطارهای ریل‌باس استفاده شده است. در این قطارها امکان انتشار توضیحات تورلیدر درباره جاذبه‌ها و اطلاعات مربوط به راه‌آهن برای کل مسافران وجود دارد و قطار در بین مسیر و در محل‌های دارای جاذبه گردشگری برای ارائه توضیحات راهنمای گردشگری و یا پیاده شدن و گشت گردشگران توقف هم دارند. یکی از برنامه‌های شرکت راه‌آهن تبدیل اماکن و فضاهای بدون استفاده در بین مسیر به ظرفیت‌های گردشگری است.
وی اضافه کرد: یکی دیگر از برنامه‌های شرکت راه‌آهن این است که با استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و با تغییر کاربری و بهسازی تعدادی واگن، نخستین قطار مخصوص گردشگری را تا سال آینده آماده کند.