اقتصادسرآمد- مؤسسه رده‌بندی ایرانیان (ICS) در مراسم گرامیداشت روز جهانی دریانوردی ۱۴۰۵ به‌عنوان «شرکت نمونه» انتخاب و مورد تقدیر قرار گرفت. به گزارش اقتصاد سرآمد، حسن‌رضا صفری، مدیرعامل مؤسسه رده‌بندی ایرانیان، با قدردانی از برگزارکنندگان مراسم، مدیران و کارشناسان سازمان بنادر و دریانوردی و انجمن‌های تخصصی و صنفی حوزه دریایی، به‌ویژه انجمن کشتیرانی و خدمات وابسته ایران، این انتخاب را حاصل ارزیابی عملکرد فنی و مدیریتی مؤسسه عنوان کرد و گفت: این مهم دستاورد اعتمادسازی، حفظ سرمایه انسانی متخصص و تلاش برای تبدیل رده‌بندی از یک نهاد بازرسی به شریک راهبردی ناوگان است و بر نقش این مؤسسه در تاب‌آوری عملیاتی، توسعه فناوری‌های هوشمند و تحقق اقتصاد دریامحور تأکید کرد.

انتخاب ICS؛ فراتر از یک عنوان
مدیرعامل مؤسسه رده‌بندی ایرانیان، انتخاب ICS به‌عنوان شرکت نمونه را صرفاً یک عنوان اداری ندانست و آن را نشانه‌ای از بلوغ تخصصی، استقلال فنی و اعتماد متقابل میان مؤسسه و جامعه دریایی عنوان کرد.
به گفته صفری، «اعتمادسازی» مهم‌ترین عامل در این مسیر بوده و تلاش شده تعریف سنتی مؤسسه رده‌بندی به‌عنوان بازرس یا ناظر مقطعی، به نقش «شریک راهبردی ناوگان کشور» ارتقا یابد؛ رویکردی که به گفته او به معنای تخفیف در ایمنی نیست، بلکه بر یافتن راهکارهای مهندسی هوشمندانه و تاب‌آور در شرایط واقعی عملیاتی استوار است.
صفری سه محور این رویکرد را اعتمادسازی، حفظ سرمایه انسانی متخصص و ارتباط مستمر با مالکان و مشتریان برشمرد و گفت حفظ بدنه فنی متخصص در شرایط دشوار اقتصادی، استقلال تصمیم‌گیری مهندسی و اتکا به ارزیابی ریسک را امکان‌پذیر کرده است.

تاب‌آوری عملیاتی و رده‌بندی ملی
 صفری، «تاب‌آوری عملیاتی» را نیاز اصلی صنعت دریایی ایران در شرایط تحریم و اختلال زنجیره‌های تأمین دانست و به چالش‌هایی مانند فرسودگی ناوگان، محدودیت دسترسی به قطعات اصلی، مشکلات تبادلات مالی و کاهش دسترسی به خدمات فنی سازندگان خارجی اشاره کرد.
وی بر ضرورت «بومی‌فهمی استانداردهای نگهداری و تعمیرات» تأکید کرد؛ استانداردهایی که ضمن حفظ اصول غیرقابل مذاکره ایمنی، امکان استفاده از راهکارهای مهندسی جایگزین، مهندسی معکوس معتبر، بازیابی قطعات و تمدید ایمن عمر تجهیزات را فراهم کنند.
به گفته صفری، مؤسسه رده‌بندی ملی باید همزمان سه نقش تنظیم‌گر، تسهیل‌گر و تضمین‌گر را ایفا کند؛ یعنی قواعد فنی متناسب با شرایط را تدوین، صنعت ساخت و تعمیرات را تسهیل و در نهایت تداوم ایمن دریانوردی، الزامات بیمه‌ای و انطباق با مقررات بین‌المللی را تضمین کند.

شکاف استاندارد تا واقعیت عملیاتی
مدیرعامل مؤسسه رده‌بندی ایرانیان، فاصله میان استاندارد مکتوب و واقعیت عملیاتی را یکی از چالش‌های مزمن دریانوردی دانست و دو ریشه اصلی آن را ضعف فرهنگ ایمنی و فهم کاربردی مقررات و همچنین گسست زنجیره تأمین و خدمات فنی عنوان کرد.
وی گفت انباشت مقررات به‌تنهایی ایمنی ایجاد نمی‌کند و استاندارد باید برای مالک کشتی، افسران، سرمهندس و نیروهای تعمیراتی قابل فهم و کاربردی باشد. از این رو، آموزش‌های تخصصی، مدیریت کشتی، آشنایی با مقررات فنی و ایمنی و حرکت به سمت AI Inspection را ضروری دانست.
صفری همچنین بر استفاده از آزمون‌های غیرمخرب پیشرفته، پایش مضاعف و راهکارهای فنی اقتضایی مبتنی بر مدیریت ریسک تأکید کرد و گفت انعطاف فنی در شرایط اضطرار به معنای کاهش ایمنی نیست.

پل تبدیل سند به عملیات
 صفری با اشاره به سیاست‌های توسعه دریامحور، گفت ایران با کمبود سند و سیاست‌گذاری مواجه نیست، بلکه به «پل تبدیل سند به عملیات» نیاز دارد.
به گفته وی، داده‌محوری، دیجیتالی‌سازی و فناوری‌های نوین نظارتی می‌توانند این پل را ایجاد کنند. او از بازرسی هوشمند، مستندسازی دیجیتال، پایش وضعیت از راه دور، تحلیل پیش‌بینانه عیوب و مدیریت دیجیتال گواهینامه‌ها به‌عنوان بخشی از مسیر آینده صنعت بازرسی نام برد.
وی با اشاره به پروژه‌های ICS در حوزه Digital Documentation و Remote Condition Monitoring، حرکت صنعت به سمت Digital Twin، تحلیل پیش‌بینانه کلان‌داده‌ها و AI Agents را مورد توجه قرار داد و گفت آینده بازرسی از کنترل‌های مقطعی به سمت پایش مستمر و پیشگیرانه حرکت می‌کند.

پیشنهادهای ICS برای توسعه فناوری دریایی
مدیرعامل مؤسسه رده‌بندی ایرانیان پیشنهاد کرد پروژه‌های فناورانه و توسعه‌ای دریایی کشور از ارزیابی و تأیید فنی مؤسسات رده‌بندی بهره‌مند شوند تا امکان‌پذیری فنی آنها پیش از صرف منابع گسترده بررسی شود.
وی همچنین پیشنهاد کرد ICS به‌عنوان مرجع رسمی تدوین استانداردهای اعتباربخشی، آزمون و صدور گواهینامه برای فناوری‌های نوین و سامانه‌های هوش مصنوعی دریایی مورد استفاده قرار گیرد.
صفری توسعه فناوری دریایی را نیازمند همکاری میان حاکمیت، مؤسسات رده‌بندی، انجمن‌های تخصصی، دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان دانست و گفت اقدامات جزیره‌ای نمی‌تواند به ایجاد تحول پایدار منجر شود.
وی افزود انجمن‌های تخصصی می‌توانند حلقه اتصال صنعت، دانشگاه، شرکت‌های دانش‌بنیان و حاکمیت باشند و زمینه شکل‌گیری زبان مشترک، استانداردسازی و صیانت از حقوق مالکیت فکری را فراهم کنند.
مدیرعامل ICS از پی‌ریزی و راهبری زیست‌بوم فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی عامل‌محور در صنعت دریایی و حوزه بازرسی خبر داد و سه گروه را مخاطب این برنامه دانست: دستگاه‌های حاکمیتی برای پذیرش رسمی بازرسی دیجیتال و پایش از راه دور؛ مالکان و صنایع ساخت و تعمیر برای اجرای پروژه‌های پایلوت؛ و دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان برای حرکت از پژوهش‌های صرفاً نظری به سمت مسائل واقعی بدنه، سازه، ارتعاشات و ماشین‌آلات کشتی.
صفری تأکید کرد هوش مصنوعی بدون دسترسی به داده‌های واقعی عملیاتی توسعه پیدا نمی‌کند و مؤسسه رده‌بندی ایرانیان آماده است به‌عنوان یک بستر تخصصی و شتاب‌دهنده برای توسعه و تجاری‌سازی این فناوری‌ها عمل کند.

ضرورت «درخت تصمیم» برای آینده ناوگان
 صفری با اشاره به عدم‌قطعیت‌های ژئوپلیتیکی، تحریم‌ها، تحولات بازار انرژی و مقررات جدید IMO، پرهیز از وابستگی به یک مسیر واحد را ضروری دانست و پیشنهاد کرد کشور به ماتریسی از گزینه‌های فناورانه و مدیریتی مجهز شود.
وی تهیه Basic Engineering Packages و یک «درخت تصمیم» برای سناریوهای مختلف آینده را از دیگر الزامات دانست تا تصمیم‌گیران بتوانند بر اساس شرایط مختلف، گزینه‌های فنی، اقتصادی و ریسک را مقایسه و انتخاب کنند.

انتقاد از موانع داخلی
 صفری در بخش دیگری از سخنان خود، از آنچه «فشارهای فرساینده، رفتارهای تبعیض‌آمیز و برخی موانع» از سوی بخش‌هایی از بدنه دولتی توصیف کرد، انتقاد کرد.
وی با اشاره به جایگاه مؤسسات رده‌بندی در تضمین ایمنی ناوگان گفت این مؤسسات نباید صرفاً در جایگاه پیمانکاران تجاری معمولی دیده شوند؛ چراکه به گفته او، مؤسسات رده‌بندی بخشی از ظرفیت فنی و دانشی کشور برای حفظ ایمنی و تداوم فعالیت ناوگان هستند.
مدیرعامل ICS همچنین از آنچه «تحریم‌ها و خودتحریمی‌های داخلی» خواند، انتقاد کرد و گفت برخی موانع و رویکردهای داخلی موجب می‌شود ظرفیت‌های تخصصی این مؤسسه به جای تمرکز بر توسعه فناوری و حضور در بازارهای منطقه‌ای، درگیر بوروکراسی و مسائل داخلی شود.
صفری خواستار تغییر نگاه به مؤسسات رده‌بندی ملی شد و گفت ظرفیت تخصصی این مؤسسات باید در خدمت ارتقای توان فنی ناوگان و توسعه جایگاه دریایی کشور قرار گیرد.

هدف؛ مرجعیت منطقه‌ای در رده‌بندی و فناوری
 صفری، تبدیل مؤسسه رده‌بندی ایرانیان به مرجع دانش، استانداردسازی و فناوری‌های نوین دریایی در منطقه، به‌ویژه خلیج فارس و دریای عمان را هدف اصلی این مجموعه عنوان کرد. وی با اشاره به ظرفیت‌های انسانی و مهندسی ایران، توسعه خدمات مهندسی، اعتباربخشی، استانداردهای فنی و نظارت‌های هوشمند دریایی در منطقه را یک فرصت مهم دانست و هدف ICS را حرکت به سمت یک Class Society پیشرو در سطح منطقه عنوان کرد.
او در عین حال تحقق این هدف را نیازمند کاهش موانع بوروکراتیک و تغییر نگاه به مؤسسات رده‌بندی ملی دانست و تأکید کرد حمایت از این مؤسسات، بخشی از حمایت از اقتدار و امنیت پایدار دریایی کشور است.

تبریک به مدیران جدید سازمان بنادر
صفری همچنین انتصاب محمد شکیبی‌نسب به‌عنوان مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی و لقمان پارسی‌نیا، عادل دریس، کاپیتان الله‌مراد عفیفی‌پور و حمید خلیلی واوسری در معاونت‌های برنامه‌ریزی، امور بندری و اقتصادی، امور دریایی و مهندسی و توسعه امور زیربنایی را تبریک گفت.
وی همچنین انتصاب حبیب‌اله طالبی کهدوئی، حمیدرضا محمدحسینی تختی، بهروز آقایی و نورالله اسعدی در سمت‌های مرتبط با امور دریایی و مدیریت بنادر هرمزگان، خوزستان و خرمشهر را تبریک گفت و ابراز امیدواری کرد حضور مدیران دارای تجربه میدانی و تخصص دریایی و بندری، روند توسعه زیرساخت‌ها و تحول در حکمرانی دریایی کشور را شتاب بخشد.
صفری در پایان بر توسعه همکاری میان سازمان بنادر، مؤسسات رده‌بندی، انجمن‌های تخصصی، دانشگاه‌ها و صنعت تأکید کرد و بر ضرورت تقویت نقش راهبردی صنعت رده‌بندی در حکمرانی دریایی کشور تأکید داشت.