چگونگی مقابله با بحران آب در گزارش«اقتصادسرآمد»

پروژه «صلح آمیز»آب

گروه انرژی- بر اساس مطالعات انجام شده تا سال ۲۰۴۰، حدود ‌۳۳ کشور در وضعیت شدید کم آبی قرار خواهند گرفت که از این تعداد ۱۴ کشور از خاورمیانه در میان این کشورها وجود دارند و رتبه ایران در این لیست مرتبه سیزدهم است.
به گزارش اقتصادسرآمد، تنها دو دهه از قرن بیست و یکم گذشته و تاکنون 6 جنگ در خاورمیانه با صدها هزار تلفات رخ داده است. تهدیدات بیشتری در این منطقه آشفته کمین کرده و بسیاری از تحلیلگران هشدار می دهند که جنگ های بیشتری در افق دید قرار دارد: جنگ بر سر آب. به گفته ژنرال هانس فن گینکل در سازمان ملل: "نزاع بر سر آب، هم جنگ کشورها و هم جنگ داخلی، تهدیدی است که تبدیل به بخش کلیدی چشم انداز قرن بیست و یکم می شود. تا وقتی این تهدید شدید و بالقوه کاهش نیابد، پای ایالات متحده و متحدان اش به جنگی دیگر در خاورمیانه باز خواهد شد."
کمبود منابع آبی بسیار شایع است و در مناطق نزاع خیزی مانند منطقه نیل، عراق و یمن چشمگیر است. کشورهایی همچوم سودان و سومالی هم اخیرا خشکسالی یا قطحی را تجربه کرده اند که به نزاع های داخلی یا فرامرزی مربوط می شد. اما منظقه ای که بیش از هر جایی هراس بالقوه برای وقوع درگیری به دلیل منابع آب در آن جا می رود حوضه رود اردن است. نه تنها یکی از کمترین سرانه های آب متعلق به این حوضه است، بلکه به کشورهایی آب می رساند که جنگ های تاریخی با یکدیگر داشته اند: سوریه، اسرائیل، فلسطین، لبنان و اردن.
تا اواسط قرن بیستم، آب فراوانی در حوضه رود اردن وجود داشت. سیستم های آبیاری و کانال ها دسترسی به آب را حتی با وجود افزایش جمعیت تقویت می کرد و توافق های دو طرفه از بروز خشونت ممانعت به عمل می آورد. اما امروز ادغام بی ثباتی در منطقه با کاهش منابع آب می تواند این نظم را بر هم زند.
از دهه 1960 شماری درگیری نه چندان مشهور و مناقشه بر سر آب رخ داده است. بر اساس آمار انستیتو پاسفیک که پایگاه اطلاعات جهانی در خصوص نزاع های مربوط به آب جمع آوری کرده است، تاکنون 92 واقعه خشونت بار مرتبط با آب در خاورمیانه رخ داده است. بسیاری از این درگیری ها را می توان به مناقشات، تروریسم یا وقایعی نسبت داد که آب به عنوان ابزار یا هدفی نظامی مورد استفاده قرار گرفته است. مع الوصف، درگیری ها بر سر آب کمتر از درگیری بر سر دیگر منابع طبیعی، همچون نفت بوده است، چنان که پطرس پطرس غالی، دیپلمات مصری و بعدها دبیرکل سازمان ملل، در سال 1985 پیش بینی کرده بود: "جنگ بعدی در خاورمیانه بر سر آب است، نه سیاست."
وضعیت آب در خاورمیانه بسیار روشن است: تحقیقات میدانی از ساکنین محلی نشان می دهد که اکثر جمعیت متوجه هستند که آب با چه سرعتی در حال مصرف است. بر اساس نظرسنجی فروم محیط زیست عرب، 72 درصد از پاسخ دهندگان تصور می کردند تغییرات آب و هوایی بر دسترسی آنها به آب آشامیدنی در کشورشان اثر خواهد گذاشت.
سفیر سوئیس از ایران برای عضویت در شورای سیاست‌گذاری و مدیریت طرح صلح آبی (Blue peace) دعوت به همکاری کرد.مارکوس لایتنر، سفیر سوئیس در ایران عصر دوشنبه با حضور در ساختمان وزارت نیرو در نشست با  قاسم تقی‌زاده خامسی، معاون آب و آبفای وزیر نیرو گفت: طرح صلح آبی موقعیتی است که با ابتکار کشور سوئیس برای تبدیل موضوع آب از «مناقشه» به «صلح» در بین کشورهای منطقه خاورمیانه ایجاد شده است.
وی از ایران دعوت کرد تا ضمن قبول عضویت در شورای سیاست‌گذاری و مدیریت این سازوکار، با این طرح همکاری و مشارکت کند.
قاسم تقی‌زاده خامسی، معاون آب و آبفای وزیر نیرو نیز با اشاره به پیشنهاد ایجاد مرکز همکاری منطقه‌ای شرکت‌های استارتاپی در حوزه آب و آبفا از سوی سوئیس گفت: ایران به‌دلیل تجربه ۳۰۰۰ ساله در مقوله آب، از حیث نیروی انسانی متخصص و تجهیزات مرتبط از ظرفیت بالایی برخوردار است.
وی با اشاره به پیشینه بهره‌گیری ایرانیان از قنات، افزود: حفر قنات در کشور نشان می‌دهد مردم ایران از روزگاران قدیم آب را به شیوه‌های مختلف و ابداعی استحصال کرده‌اند.
 پروژه «صلح آمیز»آب
ارسال دیدگاه
اخبار روز
ضمیمه