هرمز جهانی شد؛ و اما واکنش ما در برابر شگفتی وایرال!

حمید الماسی‌نیا- چند روز بارندگی کافی بود تا جزیره هرمز، با خاک سرخش، جلوی چشمان جهان «خونین» شود و به تیتر اول رسانه‌های بین‌المللی برسد؛ از فاکس‌نیوز و گاردین گرفته تا دویچه‌وله و یورونیوزکه جزیره هرمز ناگهان بر نقشه جهان بایستاد و اتفاقی که بسیاری از کشورها برایش میلیون‌ها دلار هزینه می‌کنند، اما سؤال تلخ اینجاست که ما با این دیده‌شدن چه کردیم؟ تقریباً هیچ؛ دیده شدیم، اما آماده نبودیم.
به گزارش «اقتصاد سرآمد»، در حالی‌که رسانه‌های جهانی با شگفتی از پدیده‌ای کم‌نظیر در ایران نوشتند، واقعیت داخلی ما چیز دیگری است که جزیره‌ای نه زیرساخت گردشگری نه مدیریت مقصد نه برنامه‌ای برای هدایت گردشگر خارجی، نه آموزش، نه ظرفیت‌سنجی و نه حتی یک روایت رسمی و دقیق دارد. جزیره هرمز دیده شد اما مدیریت نشد و این خطرناک‌ترین شکل دیده‌شدن است. برخی از این اتفاق ذوق‌زده شدند و گویی صرف وایرال‌شدن که خودبه‌خود افتخار و دستاورد است و این خوشحالی، اگر با برنامه همراه نباشد، چیزی جز خودفریبی نیست. گردشگری بدون برنامه، بدون حفاظت، بدون آموزش و بدون مشارکت جامعه محلی، اسمش توسعه نیست، بلکه اسمش تخریب شتاب‌گرفته است.
فشار گردشگری بر خاک هرمز
هرمز همین حالا هم زیر فشار است، برداشت خاک هرمز در نوروز 1404 توسط برخی گردشگران، گردشگری بی‌ضابطه، انباشت زباله، تخریب منظره طبیعی و نبود نظارت مؤثر در جزیره هرمز که دنیا را شگفت‌زده کرد. حالا تصور کنید این جزیره، با همین وضعیت در معرض هجوم توجه جهانی قرار بگیرد؛ نتیجه روشن است اگر ما امروز را از دست ‌دهیم، فردا را نابود می‌کنیم.
این فقط یک ویدئو نبود؛ با وایرال‌شدن جزیره هرمز زنگ خطر جدی بود برای همه کسانی که کاری از دست‌شان برمی‌آید و سال‌هاست کاری نمی‌کنند؛ از مدیران استانی گرفته تا سایر نهادهای مسئول. همه آن‌ها که سال‌ها درباره ظرفیت‌های هرمز سخن گفتند، اما در عمل جزیره را بی‌دفاع رها کردند. این فرصت‌ها هرسال تکرار نمی‌شوند و طبیعت قرار نیست همیشه منتظر تصمیم‌های ما بماند، کشورها برای وایرال‌شدن و دیده‌شدن برنامه‌ریزی می‌کنند، هزینه می‌دهند و بعد از آن، مدیریت می‌کنند و اما ما حتی بعد از رخ‌ دادن معجزه رسانه‌ای هم برنامه نداریم.
جهان نگاه می‌کند؛ ما چه می‌کنیم؟
جهانی‌شدن جزیره هرمز فقط یک قاب زیبا در رسانه‌ها نیست، بلکه آزمونی است برای سنجش بلوغ مدیریتی ما و این تصاویر به دنیا نشان می‌دهد که ما با سرمایه‌های طبیعی‌مان چگونه رفتار می‌کنیم: حفاظت می‌کنیم یا مصرف؟ برنامه داریم یا رها می‌کنیم؟ آینده می‌سازیم یا فقط لحظه را خرج می‌کنیم؟ و اگر امروز تصمیم نگیریم، فردا دیر است. اگر امروز برای هرمز فکر نکنیم، فردا دیگر چیزی برای فکر کردن باقی نمی‌ماند و نه از این دیده‌شدن جهانی سهمی برای اقتصاد محلی می‌ماند، نه از طبیعتی که امروز به آن می‌بالیم. هرمز امروز تیتر شد؛ اما فردا ممکن است مثال روشنی از یک فرصت سوخته دیگر در تاریخ مدیریت گردشگری ایران باشد و این، اگر رخ دهد، نه تقصیر باران است، نه رسانه‌های خارجی؛ این فقط نتیجه بی‌تصمیمی، بی‌برنامگی و بی‌مسئولیتی ماست.